11. ಒಗಟುಲಾ-ಗಾದೆಲಾ – ಗೊಂಚಿಲ್ 5

ಅಂಕಣ ಅಂಕಣ ಪಡಿನಾಜಿ ಅಂಕಣ, ಮುಗುಳಿ ಮಾತ್ರ ತಿರ್ತ್. 

ಬಾರೆದ ಕಯಿಲ್ (ಬಾಳೆಗೊನೆ).  ಬಾರೆದ ಪೂಂಬೆಡ್ಡು (ಪೂತ ಗೊಂಚಲ್ದು)  ಒಂಜೊಂಜೆ(ಉರುಟು) ಸಾಲ್ (ಮಿತ್ತಿಡ್ಡುತಿರ್ತು ಮುಟ್ಟ) ಅರಳೊಂದು ಬತ್ತೊಂದ್  ಕಾಯಾಪುನು. ಅರಳಂದಿನ ತಿರ್ತ ಬಾಗ ಮುಗುಳಿ ಆಕಾರೊಡು ಒರಿನು. ಈ‌ ಒರಿದಿನ ಪೊಂಬೆದ ಬಾಜಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಅಂಗೆಲ ಉದ್ದದ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಅಜಿಪ ಮರಂಗೆ ಜಡೆ.(ಸೂಜಿ-ದಾರ)

ಗಟ್ಟಡ್ಡ್ ಒಂಜಿ ಸೀರೆ ಕೊನೊತು ಬಾಯಿದೆ.  ಅವು ನೀರುಡು ಮುರ್ಕನಗ, ಚಂಡಿ ಆಪೂಜಿ.(ಕೆಸುದ ಇರೆ)

ಪೊಣ್ಣನ ಗುಣ ಎಂಚ ಇಂದುದು ಕಣ್ಣುಡು ತೆರಿಯು.

ಮನಸ್ಸುದ  ಭಾವನೆಲು ಕಣ್ಣುಡು ತೋಜಿ ಬರ್ಪುನು. ಮೋನೆಣ್ ಕನ್ನಡಿ ಇಂದುದು  ಪಣ್ಪೆರ್.

ನರಮಾನಿ ಗುಣ ಇತ್ತುದ್ ತೂವೋಡು, ನೀರುದ ಗುಣ ಜತ್ತುದ್ ತೂವೊಡು.

ಒರಿಯನ  ಗುಣ ನಡತೆ ಬೊಕ್ಕೊರಿಯನ ಬಾಯಿಡ್ ಕೇಣುನ್ಡ ಇಯಾವಂದು.  ಆಯಣೋಟ್ಟುಗ್ ಇತ್ತುದ್  ತೂದು ತೂಕ ಮಲ್ತೊಣುಡ್.  ನೀರುದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಕಲ್ಲು-ಮುಳ್ಳು, ಗುರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಸ್ತುಳು ಒಲ್ಪ ಉಂಡುನ್ದ್ನೀರುಗು ಜತ್ತುನನೆ ಗೊತ್ತಾವು.  ಅಂಚನೆ ನೀರುದ ನೆಲಲ(ಆಳ)  ಜತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಅಂದಾಜಿ ಆವು.  ಮಿತ್ತಿಡ್ ಉಂತುದು ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತಿಂಡ ಸರಿ ಬೂರಣ್ಡ್.  ಮಾನ ಹಾನಿ,  ಜೀವ ಹಾನಿ ತಪ್ಪೊಡಾಂಡ ಸುರುಟೇ  ಎಣ್ಣೊಡ್.

ಮೀನ್ದ  ಪುದರ್ ಬೀಸೆಳೆ ಪಿಂಬೆ,  ಬಿತ್ತುದ ಪುಡರ್ ಗುಡ್ಡೆಲೆ ಪಿಂಬೆ.

ಆಕನಕೆಳೆನ ಕೆಲಸೊಡು ಅಕುಲಕುಳೆ ಹುಷಾರ್.  ಪತ್ತಿನ ಮೀನುದ ಪುದರ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತಿನಾಯೆಗೆ ಗೊತ್ತು.  ಬೆನ್ನಿದಾಯೆಗೆ, ದತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಾಲೊಗ್ ತಕ್ಕ ಬಿತ್ತುನ ಬೀಜದ ಪುದರ್ ಒವುಂದು ಗೊತ್ತು. ಅಂಚನೆ ಬುಲೆದ ಗುಣಲಾ ಗೊತ್ತು.

ರಡ್ಡ್ ತರೆ ಒಟ್ಟಾವು, ನಾಲು  ಮಿರೆ ಒಟ್ಟಾವಂದ್.

ರಡ್  ಆಣ್ಲು ಒಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪೇರ್ – ಲಡಾಯಿ ತಕರಾರ್ ದಾಂತೆ.  ಆಂಡ, ರಡ್ ಪೊಣ್ಣುಳು  ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉಪ್ಪಯೆರ್.  ಮನಸ್ತಾಪ-ಮತ್ಸರ ಆಕೆಳೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟುಗು ಅಡ್ಡ ಬರ್ಪುನು.  ಆಂಗ್ಲ ನಾಟಕಗಾರೆ ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಪಂತೇರ್: “Jealousy! thy name is woman.“

ಮದಿಮಲೆ ಒಟ್ಟುಗು ಚಂಡೀ ನೀರುಲ ಮೀವೆ;  ಪೆದ್ಮೆದಿ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆಂದ್ರ್ ನೀರುಲ ಮೀ

ವೆ.

ಇಂದೆತ ಅರ್ಥ: ಆಯಾಯ ಸಂದರ್ಭದ ಅನುಕೂಲತೆಗ್ ತಕ್ಕ ಹೊಂದುದು ಉಪ್ಪುನು.

ಕೊರಂದಿ ಅಪ್ಪೆ ಯಾಪಲ ಕೊರ್ಪುಜಲ್, ಕೊರ್ಪಿ ಮುಂಡೆಗ್  ಕೊರುಂಡ ದಾನೆ?

ಉಂದೊಂಜಿ ನಟ್ಟೊಂದು ಬರ್ಪಿನಾಯಿ, ಯಾಪಲ ದಾನ ಕೊರ್ಪಿನಳೆಗ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಕೊರ್ಜಿಡ,ನೆರ್ಪಿನ ಪಾತೆರ.  ಅಪ್ಪೆ-ಮುಂಡೆದ ವಿಪರೀತಾರ್ಥ ತೂಲೆ.  ಕೊರ್ಪಿನಾಲ್ ಮುಂಡೆ ಆಯೊಲ್,ಕೊರಂದಿನಾಲ್ ಅಪ್ಪೆ ಆಯೊಲ್. 

‘ಕೊರ್ಪಿ ಮುಂಡೆ’: ಇಂದೆಕ್ ಕೆಲವೆರ್‘ಲೈಂಗಿಕ ಸುಖ ಕೊರ್ಪಿನಾಳ್’ ಪಣ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ಕಟ್ಟುವೆರ್ (ತುಳು ನಿಘಂಟು ತೂಲೆ).

 

ತೆರಿನಾಯಗ್ ಜಾತಿ ಇಜ್ಜಿ, ತುದೆತ (ಪರಪ್ಪಿ) ನೀರ್ ಗು  ಮಯಿಲೆಇಜ್ಜಿ

·         ಮಲ್ಲ ಅರ್ಥೋಡ್: ಋಷಿ ಮೂಲ, ನದಿ ಮೂಲ ತೊವೆರ ಬಲ್ಲಿ.   ತಾನ್  ಏರ್ ಇಂದುದು ಪಿಂದಿನಾಯಗು – ಆತ್ಮಜ್ನಾನಿಗ್ – ಎಡ್ಡೆ-ಪಡ್ಕೆ, ಎಲ್ಯ-ಮಲ್ಲ ಪಂಪಿನ  ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಕಟ್ಟು ಇಜ್ಜಿ. ಆಯನು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮೆ ಪಂಪೆರ್ – ಎಂಚ ಪರಪು ನೀರುಗ್ ಮಯಿಲೆ ಇಜ್ಜ ಅಂಚ.  ಈ ಕಲಿಕಾಲೊಡ್ ಪೂರ್ ತಿರ್ಗಾ ಮುರ್ಗ ಆತುನು.  

·         ಎಲ್ಯ ಅರ್ಥೋಡ್: ವಿದ್ಯೆ ಬುದ್ಧಿ ಇತ್ತಿದು – ಒವು ತಪ್ಪು ಒವು ಒಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿಕ ತಕ್ಕ ನ್ಯಾಯದ ಪಾತೆರ ಪಂಪಿನಾಯಿ.  ಅಂಚಿನಕೆಲೆಗು ಜಾತಿನೀತಿ ತೂವಂದೆ ಬೆಲೆ ಕೊರೊಡು.  ಉಂತಿ ನೀರುಗು ಪಾಮಜಿ ಪತ್ತುನು.  ಪರಪುಣ ನೀರುಗು ಪೊಸ ನೀರ್ ಬನ್ನಗ ಶುದ್ಧ ಅಪುಣು.

ನೆಯ್ತಿನಾರ್ : ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ವಿಶ್ವನಾಥ್, ಪುಣೆ

28.12.2016

4. ತುಳು ಒಗಟುಲಾ,ಗಾದೆಲುಲಾ– ಗೊಂಚಿಲ್ 2

ಒಗಟುಳು

1..ಕೆಸರಿಜ್ಜಾನ್ದಿ ಗುವೆಲ್ಡು ಒಸರ್ ತಪ್ಪುಜಿ.  (= ಬಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿಟ್ ಬರ್ಪಿನ ದೊಲ್ಲೆ = Mouth and saliva)

2.ನಡು ನೀರುಡು ಬೋಲ್ಕಲ್ ಪಾಂಬುಡ್ (= ಅಲೆತ ಮಿತ್ತುಡ್ ಬೋಲ್ನೆಯ್ ನೀಂದುನ್ = Butter floating on Butter milk).

3.ಬಾನೊಡು ಬೋಂಟೆ, ಭೂಮಿಡ್ ಅಜಕಳ (= ತಾರೆದ ಬೊಕ್ಕ ತಾರಿದ ಮರೊಟ್ದುಕಳಿ ದೆತ್ತುದು ತಿರ್ತ್ ಬತ್ತುದು ಪಾಲು ಮಲ್ಪುನು, ಪಂಡ ಮಾರುನ್ = Toddy tapping and its distribution). (‘Ajakal’ = Place where sharing of hunted animal is done in olden days. It is a ritualistic distribution. See relevant Post in our Tulu Studies Blog).

ಗಾದೆಲು

1. ಕಿಚ್ಚಿ ಪೊತ್ತುದು ತೆಕ್ಕು, ಕುಚ್ಚನೆ ಪೊತ್ತೊಂದೇ ಉಪ್ಪು.  (Insulting words are never forgotten for longby one who is wronged; but a fire dies down on burning out a thing).

2. ಕಿಚ್ಚಿಡ್ಡು ಮಲ್ಲ ತೂ ಇಜ್ಜಿ (jolousy is like a burning fire).

3. ಡಿಕ್ಕೆಲ್ ಕೋರಿ ಒಕ್ಕುನ್ದು; ಕೆಕ್ಕಿಲ್ಗು ಚಕ್ರಸರ (Wearing costly jewelry by a woman to show off even when she has nothing to eat).

4.ದಿಗ್ರುದಾಯನ್ ಮಗರ್ದ್ ತೂವಡ. (Never believe an oily-tongued and deceitful man and keep him at arms-length)

5.ದಾಸಾಳ ಪೂ ಸೂಡಿಗತ್ತ್, ಮರ್ಲುದ ಪಾತೆರ ಕೆಲಸೊಗತ್ತ್.(Like a horse-shoe flower is not fit for braid, foolish talk (make-believe words) is not fit tobe relied upon).

6.ನಿದ್ರೆದಾಯಗ್ ಮದ್ಮೆ ದಾಯೆಗ್. (One has to be attentive and careful to getthings done).

 -ನೆಯ್ತಿನಾರ್: ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ವಿಶ್ವನಾಥ್, ಪುಣೆ