62. ಮದಿಪು ದುಂಬು, ಮಾಯ ಪಿರ

ಬಾಲೆ   ಬುಲಿಪುನು  ಬಡವುಗುಯಾ  ಮಡೆ  ಮಲ್ತುದು.   ಅಪ್ಪೆ  ಕೆಲಸೊಡು  ಉಳ್ಳೊಳು.   ಪೆದ್ದಿ   ಕರ್ಲುಗು  ಕೇಣುನು.  ಬರ್ಪೊಳು ಮಿರೆ  ಕೊರ್ಪೊಳು.    ಬಾಲೆ  ತೆಲಿಪುನು.   ಮಡೆ  ಮಲ್ತುದು  ಇತ್ತುಣ್ಡ  ಮಡೆ  ದೆಪ್ಪುವೊಳು.   ಪೆದ್ದಿ  ಕರುಳುಗು  ಕುರೆ ಇಜ್ಜಿಂದ್  ಪಣ್ಪೆರು. ಉಂದು   ಪೆದ್ದಿ  ಅಪ್ಪೆ ಕೊರ್ಪಿನ  ನ್ಯಾಯ,  ಪಾತೆರೆ   ಬರಂದಿ ಬಾಲೆದ   ಬುಳುಪಾಟದ  ಮದಿಪುಗು.  ಬಿನ್ನಪ  ದುಂಬು,  ಕೊರ್ಪಾಟ  ಬೊಕ್ಕ.   ಕೋರಿಕೆ-ನೀಡಿಕೆ.    ತುಳುತ  ನುಡಿಮುತ್ತು   ಉಂದೆನೆ  ಪಣ್ಪುಣು  ಇಂಚ:

ಮದಿಪು  ದುಂಬು, ಮಾಯ ಪಿರ

ನಮ್ಮ  ಕರಾವಳಿದ  ದೈವಾರಾಧನೆಡ್ದು   ಈ  ನುಡಿಗಟ್ಟು   ರೂಡಿಡುಂಡು.  ಬಯಿದಿನು  ಇಂದುದುಲಾ   ಪಣೋಲಿ.   “ದೈವೊನು  ನಂಬಿನಕೆಳೆಗು ಇಂಬು ಉಂಡು” ಪಣ್ಪಿ ಪಾತೆರೊ ಈ  ತುಳುನಾಡುಡ್  ಉಂಡು.    “ಸತ್ಯದ  ಮಣ್ಣ್-ಡ್   ಪುಟ್ಟುದ,  ಧರ್ಮೋಡ್   ಅಧರ್ಮ   ಆವರೆ  ನಮ  ನಂಬುದಿನ ಶಕ್ತಿ  ಬುಡಂದ್.   ಮಾಯೆಲಾ  ಅವ್ವೆ.   ನಂಬುದಿನಾಯಗ್   ಇಂಬು   ಉಂಡುಗೆ  ಪಣ್ಪಿ  ಕೀರ್ತಿ ಈ  ರಾಜ್ಯೋಗು ಉಂಡು.”    

ಸುರುಟು  ಮಳ್ಪೊಡು ಮದಿಪು,  ಪಣ್ಡುಂಡ   ನ್ಯಾಯೊಗು, ರಕ್ಷಣೆಗು   ಪ್ರಾರ್ಥನೆ,  ಅಹವಾಲು,  ದೂರು.    ಮಾಯ   ಪನ್ನುಣ್ಡ  ನ್ಯಾಯ.     ನ್ಯಾಯದ   ಪಾತೆರೊ   ಬೊಕ್ಕ.   ತಪ್ಪು-ಒಪ್ಪುದ,   ನಂಬಿಕೆಗು   ಇಂಬು  ಕೊರ್ಪಿನ  ಭರವಸೆದ, ತೀರ್ಮಾನದ  ಕಡೆ  ಪಾತೆರೊ. 

ಏರ್,  ಯಾಪ  ಮಳ್ಪೊಡು? ವಾದಿ   ಗುರಿಕಾರಡ   ಪಣ್ಪೆ,   ಗುರಿಕಾರೆ  ಮದಿಪು,  ಪ್ರಾರ್ಥನೆ   ಮಲ್ಪುವೆರು.    ದೈವ  ಸಮಾಧಾನ  ಕೊರ್ಪುನು.   ಉಂದು   ಒಂಜಿ  ವ್ಯಕ್ತಿಗತ  ಅಥವಾ   ಸಾಮಾಜಿಕ  ಅಹವಾಲು   ಆದಿಪ್ಪೊಲಿ.    ಗ್ರಾಮ ಯಾ  ದೇಶದ  ಅಹವಾಲುಲಾ  ಆದುಪ್ಪು.  ಕರಿಕಾಲೊಡು,  ಕುಟುಂಬೊದುಳಯಿದ   ತಕರಾರು  ಜಾತಿದ ಯಾ  ಊರುದ   ಗುರಿಕಾರೆರೆಗು  ಪೋಪುನು.     ಬೋಡಾಯಿನ   ಹಿರಿಯ ತರೆನಾಕೆಲುಲಾ  ಈ  ರಾಜಿ  ಪಂಚಾಯಿತೆಗೆಡ್  ಉಪ್ಪುವೆರು.    ರಾಜಿ  ಪಂಚಾಯಿತಿಕೆ  ಸಮಾಧಾನೊಡು  ಇತ್ಯರ್ಥ   ಆಂಡ,  ಈ  ಕಡೆತಕುಳು  ಕೊರಿನ ಚೊಂಬು   ನೀರುನು  ಆ  ಕಡೆತಕುಳು   ಪರ್ಪೆರು.    ಆ  ಕಡೆತಕುಳು   ಕೊರಿ  ನೀರುನು  ಈ ಕಡೆತಕುಳು  ಪರ್ಪೆರು.    ಇಜ್ಜಾಂಡ,  ಊರುದ  ದೈವದೆದುರು  ಆಪುಣು.   

ಮಾಯ

ಮಾಯ/ಮಾಯೆ  ಪಾತೆರೊಗು  ಮಸ್ತು ಅರ್ಥೋಳು.    ಪಾಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ  ಬಾಸೆಳೊಡು   ಮಾಯೆ ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಒಂಜಿ  ಭ್ರಮೆ,   ತೋಜಿದ್   ಬರ್ಪಿನ  ಒಂಜಿ ಬಜಿ ಕಣ್ಕಟ್ಟುದ   ನೋಟ, ಕಡು ದೊಂಬುಡ್  ತೊಜುನ  ನೀರ್ಕುದುರೆ,  ಮೃಗಜಲ (mirage)-ದಂಚ  ಮಾಯಾ ಪ್ರಪಂಚ ಇಂದುದು ಪಣ್ಪೆರು.  ಒವು  ಇಜ್ಜಾ  ಅವು  ಮಾಯ,  ಪಣ್ನುಂಡ    ಒಂಜಿ  ಪ್ರತಿಬಿಂಬ, ಪಿರನೆರೆಳ್ ಮೂಜಿ ತರತ  ಗುಣೋಟು.  ಆ   ಮೂಜಿ ಗುಣೋಳು – ಸಾತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ, ಬೊಕ್ಕ  ತಾಮಸ.   ಬದುಕುದ  ಕಷ್ಟೊಳು.   ವಿವರಣೆ  ಬೊಕ್ಕ  ಪರಿಹಾರ  ಪಣೆರಗಾತ್ರ  ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ತತ್ವೊಡು  ಮಾಯ ಪಣ್ಪಿ ತಂತ್ರದ  ಉಪಯೋಗ  ಮಲ್ಪುವೆರು.

ನಾರದ-ಸಂಸಾರದ  ಕತೆ  ನಿಕುಲು   ಕೇಣ್ದುಪ್ಪೆರ  ಇಯಾವು.    ಮಾಯೆ  ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಎಂಚಿನ  ಇಂದುದು  ವಿಷ್ಣುದೇವೆರೆಡ   ಕೇಣ್ನಗ,  ದೇವೆರು  ಬಾಜೊಲುಗು  ಕೈತಲ್ಡಿತ್ತಿನ ತುದೆತ  ನೀರ್  ಕನೆರ  ನಾರದೆರುನು   ಕಡಪುವೆರು.    ನಾರದೆರು   ನೀರುಗು   ಜತ್ತಿ   ಪೆಟ್ಟುಗೆ   ಪೊಣ್ಣಾಪೆರು.   ಮದುಮೆ  ಆದು   ಜೋಕುಲಾಪುಣು.   ಸುಖ ಸಂಸಾರೊಡು  ಉಪ್ಪನಗ   ಒಂಜಿ  ಸರ್ತಿ ತುದೆಟು  ಬೊಲ್ಲ  ಬತ್ತುದು  ಒಂಜೊಂಜೇ    ಬಾಲೆರು   ಬೊಲ್ಲೊದ  ಒಯಿಲುಡು   ಕೊಚ್ಚಿದು   ಪೋಪೆರು,  ನಾರದೆರು  ತೂವ ತೂವನಗೆನೇ.  ದಾಲ  ಮಲ್ಪೆರ  ಆವಂದೆ   ನಾರದೆರು   ಬುಳ್ತೊಂದುಪ್ಪನಗ  ನಾರಾಯಣ  ದೇವೆರು  ಕೇಣುವೆರು,“ನಾರದ  ನೀರು  ಕೊನೊದು   ಬತ್ತನಾ?”    ನಾರದೆರೆಗು   ಎಚ್ಚರ  ಆಪೆರು.  ದೇವೆರು  ಪಣ್ಪೆರು,“ಉಂದೊಂಜಿ ಎನ್ನ  ಕ್ಷಣತ   ಮಾಯೆ.  ಈಯಿಲಾ  ಮಾಯೊಗ್   ಬೂರಿಯನ?”    ಮಾಯೆ  ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಸ್ವಪ್ನ  ಸದೃಶ  ದೃಶ್ಯ.

ಋಗ್ವೇದೊಡು  ಈ  ಸಬುದ 70  ಸರ್ತಿ,  ಆಥರ್ವಣ ವೇದೊಡು 27  ಬಾರಿ  ಬಯಿದಿನು ಇಂದುದು  ಪಣ್ತೆರು.   ಅವುಲು   ನೆತ್ತ   ಅರ್ಥ:    ಪ್ರಜ್ಞೆ,  ಜ್ಞಾನ-ವಿಶೇಷ  ಇಂದುದು  ಒಪ್ಪಿದೆರು. 

ತುಳು  ಬಾಸೆಡ್   ಪ್ರೀತಿ,  ಪ್ರೀತಿದ  ಆವರಣ,ಅಭಯ ಕವಚ,  ನ್ಯಾಯ,  ಇಂಚ  ಮಾತ   ಅರ್ಥ  ಪಣೋಲಿ.   ಈ   ಅರ್ಥ  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದು  ಮಾತ  ಬಾಸೆಳೆಡು   ಉಂಡುಂದು   ಪನೊಲಿ.

ನ್ಯಾಯ  ಪದ್ಧತಿ

ವಾದ.  ಮಾತೆಕ್ಲಾ   ವಾದ.   ನಮ್ಮಾತೆಗೆ   ಇತ್ತುಂಡಲ  ತಗಾದೆಳು  ಪುಟ್ಟುಂಡೇ. (ಅಧಿಕಾರ) ದರ್ಪದ   ಎದುರು  ವಾದ  ಮಲ್ಪಡ  ಪಣ್ಪೆರು. ಅಂಚಾಂಡ,  ಎದುರಿಸುನವೇ  ನಮ್ಮ  ಧರ್ಮ. ನ್ಯಾಯ  ಎಂಚ  ತಿಕ್ಕುಪಣ್ಪಿನ   ವಿಚಾರ   ಮಲ್ಪಂದೆ. 

ನಿತ್ಯ  ವ್ಯವಹಾರೋಡು  ಇತ್ತೆ  ರಕ್ಷಕ ವರ್ಗೊಲು  ಪಣ್ನುಂಡ ಕೋರ್ಟು - ನ್ಯಾಯ  ಮಂದಿರ+ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರು  ಬೊಕ್ಕ  ಲಾಯರ್  ಪನ್ನುಣ್ಡ  ನ್ಯಾಯವಾದಿಳು  ದೇಶ-ಪರದೇಶೊಡು ದಿಂಜುದು  ಪೋತೆರು.ನ್ಯಾಯ  ತಿಕ್ಕಾ ಇಜ್ಜಾ ಆಯಿತ  ಖಾತ್ರಿ  ಇಜ್ಜಿ.   ಸುಳ್ಳು ದೂರು, ಸುಳ್ಳುಸಾಕ್ಷಿ.  ನ್ಯಾಯೊಡ್ಡು ಎಚ್ಚ   ಅನ್ಯಾಯನೇ  ಗೆಂದುನು.    ಲೋಕ  ರೂಢಿದ   ನ್ಯಾಯ  ಪದ್ಧತಿಲು,  ಅತ್ತಂದೆ   ಆಳುನ   ಸರಕಾರ  ಸಮಯ ಸಮಯೊಗು ಪಾಸ್ ಮಲ್ತಿನ   ತರತರತ  ಸಿದ್ಧ   ಕಾನೂನುಳುಂಡು  ಎಡ್ಡೆ-ಪಡ್ಕೆ  ಕೆಲಸ  ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯದ  ಮಿತ್ತ್.    ಕಾನೂನು  ಕಲಮುಳೆನ   ಚಕಮಕಿ.   ಕಾಸುದ  ಉಬ್ಬರ,ನ್ಯಾಯವಾದೆರ   ಅಬ್ಬರ.    ಪುಟ ಪುಟ  ಮಗಪುವೆರು,  ಮುಚ್ಚುವೆರು.     ಬೊಕ್ಕ  ಕಡೆಕು, ನ್ಯಾಯೊಗಾತ್ರ  ಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ  ಅಕಳಕೆಳೆನ,  ಕಲಮುದ  ಉಲ್ಲೇಖ  ದಾಂತೆ.    ನ್ಯಾಯಪತಿನ   ತೀರ್ಪು -  ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರೊಡ್,  ಅಂಚಿನ  ಕೇಸುಲೆಡ್  ದುಂಬುಡು  ಮಲ್ತಿ ನಿರ್ಧಾರೊದ  ಆಲೋಚನೆಲಾ  ಮಲ್ತುದು.       ಇತ್ತಿನ  ಮಾಜುನು, ಉಪ್ಪಂದಿನ  ಇತ್ತಿನಂಚ  ತೊಜುನು. ಉಂದುಲ  ಒಂಜಿ  ಮಾಯೆ.   ಕಡೆಕ್   ನೋಪುನೇರ್?

ಬದುಕು-ಮಾಯೆ,

ಮಾಯೆ  ಜನಮಾನಿನ  ಬದುಕುಡು   ಸೇರುದು   ಪೋತಿನ  ಒಂಜಿ  ಸಾಮಾನ್ಯ  ಪಾತೆರೊ.ಆಂಡ ಆಯಿಟ್  ಮಸ್ತು ವಿಚಾರೊಳು  ದೆಂಗುದುಂಡು.     ಪರತತ್ವದ  ಎಣಿಕೆ   ಈ  ಶಬ್ದೊನು  ವಿಚಾರ  ಮಲ್ಪನಗ ಆಪುನು.    ಅಂಚಾದು   “ಪರತತ್ವದ  ಅವತರಿಣಿಕೆ  ಮಾಯೆ”  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಪೆರು.     ಆ   ರಹಸ್ಯಮಯ  ವಿಷಯೊನು    ಈ  ಸರಳ,  ಸರಸ  ಪ್ರಬಂಧೊಡ್   ಪಣೆರ  ಬಲ್ಲಿ

ಜೀವಿ  ಪುಟ್ಟನಗನೆ   ದುಂಬುದಜನ್ಮದ  ನೆನೆಪು ಪೂರಾ  ಮದತು  ಬುಡ್ಪೆ.    ತನ್ನ  ಮೂಲ  ಸ್ವರೂಪದ  ನೆನಪೇ ಉಪ್ಪುಜಿ.ಮೂಲು,  ಮದಪು   ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಅಜ್ಞಾನ.   ಬಾಲೆ   ಮಾತೆರೆನುಲಾ   ತೂದ್  (ಮಯಿಲೆದಾಂತಿನ) ಪೂತೆಲಿಕೆ  ತೆಲಿಪುವೆ,ಮಾಯೆ-ಮಮತೆದ  ಕಂಬೊಲಿ  ಪೊದ್ದುದು.    ಪೊಸ  ಪುಟ್ಟುಗು  ಒಗ್ಗುದು   ಪೋಪೆ.  ಸಂಚಿತ ಕರ್ಮದ   ಫಲೊನು  ತಿನ್ಪೆ.    ಬೊಕ್ಕ     ಬುಳಿಪುವೆ, “ಮಾಯೆ-ಮಮತೆ  ಕೊರ್ದು  ದಾಯೆಗ್  ಸೋಪಾವ, ದೇವ”  ಪಣ್ದು.    ಗಳಿಗೆಗಳಿಗೆಗು  ಕಸರತ್ತು.    ಬದುಕುದ  ತ್ರಾಸುನು   ಸರಿ ತೂಕೊಡು  ದೀವೆರೆ   ಪೊರ್ಮುವೆ - ಗಡಿಬಿಡಿಟ್ .   ಸಮತೂಕುನೆಕ್ಕು    “ತ್ರಾಸ್ “   ಪಣ್ಪಿ  ಶಬ್ದ  ಇಂಚ  ಬತ್ತುದುಪ್ಪು.      

ಗಾದೆ  ಪಾತೆರೊ

ಒಂಜಿ  ಆಲೋಚನೆ.    ಗಾದೆಳು   ನಾಡ ನುಡಿ.    ಪಣ್ನುಂಡ,   ನಾಡು  ಮಲ್ಪುನು  ಅತ್ತ್.          ಆ   ನಾಡುದ  ಜನಕುಳೆ  ಅನುಭವೊಡು  ತೆರಿನ ಬದುಕುದ  ಸಾಮಾನ್ಯ  ಸತ್ಯೊಳು,  ಸಾರ  ವಾಕ್ಯೊಡು.ಇಂಚ  ಪಾಕವಾಯಿನ ಆ  ಗಟ್ಟಿ  ಪಾತೆರೊಳು ಆಕೆಳೆನ  ಕಸಬು,  ರಾಜಿಕ- ಸಾಮಾಜಿಕ ರೀತಿ-ನೀತಿ,   ದೇಶ-ಕಾಲ-ಭೌಗೋಳಿಕ  ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಗು  ಹೊಂದುದುಂಡು.     ಕೆಲವೊಂಜಿ  ಗಾದೆಳು   ಮಾತ  ಸಮಯೊಗುಲಾ    ಸರಿಯಾಪಿನ  ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವಾದುಪ್ಪುಜಿ.    ಆಂಡ,  ಆ  ನಾಡ   ಜನಕುಲೆನ   ಸಂಸ್ಕಾರ,  ಕೂಡು  ನಡವಳಿ,  ಕೂಡು  ಪಾತೆರೊ,  ಇಂಚ  ಮಾತ    ಸಮಯದ  ಛಾಪುದ   ಸಾಕ್ಷಿಸ್ವರೂಪ.  

ಈ  ಪ್ರಬಂಧೊಡು   ಆಲೋಚನೆ  ಮಳ್ತಿನ   ಗಾದೆ   “ಮದಿಪು ದುಂಬು,  ಮಾಯ ಪಿರ”  ಈ  ನಮ   ತುಳುನಾಡುಗು  ಎಚ್ಚ  ಹೊಂದುದು  ಉಂಡು.      ಸರ್ವಕಾಲಿಕವಾದುಲಾ  ಉಂಡು.    ಸಾಮಾನ್ಯ  ಜೀವನ ಧರ್ಮೋಡು, ಕಣ್ಣೀರು   ದೆತ್ತುದು   ನಟ್ಟುನೊನುಲಾ  ಒಂಜಿ  ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣ ಭಾವದ   ದೇವಧ್ಯಾನ.

- ಹೊಸಬೆಟ್ಟು  ವಿಶ್ವನಾಥ, ಪುಣೆ

20200730


61. ಅಜ್ಜಿ ಮದ್ಮಾಲ್ ಆಪಿನ ಸಂಗತಿ

ಅಜ್ಜಿ  ಮದ್ಮಾಲ್   ಆವೊಲ?    ಆಪಿನ ಸಂದರ್ಭ  ಬರು   ಪಣ್ಪಿ  ನಂಬುಗೆ   ತುಳುವೆರೆಡು  ಉಂಡು.   ಕಾರಣ,  “ಅಜ್ಜಿ ಮದ್ಮಾಲ್ ಆಯಿ  ಲೆಕ್ಕೊ”    ಇನ್ಫಿ ಒಂಜಿ   ನುಡಿಗಟ್ಟು  ತುಳು ನುಡಿಟ್  ಉಂಡು.  ಈ  ನುಡಿಗಟ್ಟುದ  ಪಾತೆರೊ  ಏರು,  ಯಾಪ,  ದಾಯೆಗ್   ಮಲ್ತೆರು  ಪಣ್ಪಿ   ಪ್ರಶ್ನೆ  ಮೂಡುನು.   ಸರಿ  ಸಂದರ್ಭ   ಅರ್ಥ  ಮಲ್ಪೆರ   ಆಪುಜಿ.   ಆವಂದಿನೆನು   ಅಪುಣು  ಪಣ್ಪಿನಿ   ದಾಯೆಗ್?

ಅಜ್ಜಿ  “ಮದ್ಮಾಲ್” ಆಯಿ ಲೆಕ್ಕೊ

ಮೂಲು  “ಮದ್ಮಾಲ್  ಅಪಿನಿ”  ಪಣ್ನುಂಡ  ಸುರುತ  ಸರ್ತಿಗು  ಪುಷ್ಪವತಿ, ಪ್ರಥಮ ರಜಸ್ವಲೆಯಾಪಿಣಿ (first menstruation),.  “ಮದ್ಮಾಲ್ “ ಸಬುದೊನು  ಇಂಚ  ಬುಡುಪಾವೊಲಿ : 

ಮದುಮ್ + ಆಲ್  =  ಅಲ್  ಮದು.   ಆಲ್  ಮದು   ಆಯೋಳು. 

“ಮದು”  ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಮಧು.  ಆಂಗ್ಲ  ಬಾಸೆಡು  ಹನಿ  (Honey).     ಸಂಸ್ಕೃತದ  “ಮಧು”  ತುಳುತ -  ಪ್ರಾಕೃತದ  - ಬಳುವಳಿ   ಇಂದುದು  ಪಣೋಲಿಯ  (ಇಂಟರ್ನೆಟ್-ಡು  ಒಲ್ಪನ  ಓದಿನಂಚ   ಸಂಸ್ಕೃತದ  ಓಂಕಾರ  ಚಿನ್ಹೆ  ತುಳು  ಲಿಪಿಟ್   ಉಂಡು  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಣಿನಂಚ)?  ಈ  ವಿಚಾರ ಮೂಲು ಆಪ್ರಾಸಂಗಿಕ.    ಚರ್ಚೆ   ಬೊರ್ಚಿ,   ವಿಷಯೊನು  ಇಡೆಗೆ   ಬುಡ್ಕ.

ಪೇರುದ   ತಿರುಳ್  -  ಕೆನೆ – ದಂಚ   ಪೊಣ್ಣನ   ದೇಹ  ಪ್ರಕೃತಿ-ಡು   ಆಪಿನ   ಈ  ಬದಲಾವಣೆ  ಜೇವೊತ್ಪತ್ತಿಗು  ಬೋಡಾಯಿನ   ಸುರುತ  ತಯಾರಿ.  ಪೊಣ್ಣ  ಜೀವನದ  ಮಧುರ  ಭಾವೋತ್ಕರ್ಷದ   ಕಾಲ.   ಮಧುರ ಕಲ್ಪನೆಡು    ಕಾರ್   ಜಾರುನ   ಸಮಯ.  ಜಾಗರ್ತೆಡು  ಉಪ್ಪುನ, ನಡಪುನ   ಕಾಲ.

ಪೊಂಜೊಕುಲೆಗು  ಬಾಸೆ  ಪಾಡುವೆರು:  

“ಎಲ್ಲ್ಯೆ     ಪುಡಾಯಿ   ಬೊಕ್ಕ    ಗೊತ್ತಾವು  ಪೊಣ್ಣ  ಬದುಕು  ಏತ್   ಕಷ್ಟ   ಇಂದುದು “.

“ಮೂಲೆಡು    ಕುಲ್ದಿನಿ ದಾನೆ,  ಮದ್ಮಾಲ್ ಆಯಿನಾಕೆಲಂಚ?”    

ದುಂಬುದ  ಕಾಲೊಡು  ಪೊಣ್ಣುಳು   ಮದ್ಮಾಲ್  ಆವನಗ   ಬಾಕಿಲ್ದ  ಮೂಲೆಡು,  ಕತ್ತಲೆ  ಕೋಣೆಡು  ದೆಂಗುದು   ಕುಲ್ಲೋಂದಿತ್ತೆರ್    ನಾಚಿಕೆಡು.   ಇತ್ತೆ  ಕಾಲ ಬದಲಾತು ನು,   ನಾಚಿಕೆ   ಬುಡ್ಡು  ಪೋತುನು.

“ಮಂಗು   ಮದ್ಮಾಲ್  ಆಪಿನಿ”  - ಪಣ್ಪಿ  ಪಾತೆರೊಲಾ  ಒಂಜಿ  ಉಂಡು.    ”ಮಂಗು”   ಪನ್ನುಣ್ಡ   ಪುಚ್ಚೆ   ಆತ್ತ್.   ಮುಲ್ಪ, ಮಂಗು   ಪನ್ನುಣ್ಡ   ಮೆದು  ಪೊಯ್ಯೆಡ್   ಯಾ  ಪೊಡಿ  ಮಣ್ಣುಡು  ಉಪ್ಪುನ  ಎಲ್ಯ  ಜಂತು.    ಅವು  ಗುರಿ  ಮಲ್ತೊಂದು  ದೆಂಗುದು   ಕುಲ್ಲುನು.    ಅವು  ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರದ  (ನೀರುದ  ಸುಳಿತಂಚ  ಆಯಿತ  ತಿರ್ತ  ಮೆಯಿ  ಮುನೆತಲ್ಕ  ಚೂಪು)     ಗುರಿಕುಳು.     ಒವ್ವೋ  ಒಂಜಿ   ಗುರಿತುಳಯಿ  ದೆಂಗುದುಪ್ಪುನು.   ಅಂಚ  ಅವೆನು   ನಾಡುದು   ಪತ್ತೆರ  ಸಮಯ  ತಾಗುನು.   ಮಂಗು  ಪತ್ತುನ  ಗೊಬ್ಬು ದುಂಬುದ   ಕಾಲದ  ಜೋಕುಲೆ  ಗೊಬ್ಬು  ಆದಿತ್ತುನು.

ಮೂಡುನ  ಪ್ರಶ್ನೆಳು

1.ಉಂದು   ಎಡ್ಡೆ   ಮನಸುಡು   ಪಂತಿನ  ಪಾತೆರೊನ?   ಪಡ್ಕೆ  ಮನಸುಡು  ಪರಬುಲೆಗು  ತಮಾಶೆ  ಮಲ್ಪಿ  ಪಾತೆರೊನ?    ಪ್ರಾಯೊಗು  ಒಮ್ಮಂದಿ ಆಚಾರ - ವಿಚಾರೊಗು  ಕೊಂಗಿ  ಕಟ್ಟುದು  ಉಡಾಫೆ  ಮಲ್ಪುನಕುಳು  ಜಾಸ್ತಿ.   “ಪಿರಯ  ದಂಗಿನಕೆಲೆಗು   ಅಜಕೆ  ಜಾಸ್ತಿ”   ಪಣ್ಪಿ  ಲೆಕ್ಕೊ  ಪರಬುನಕೆಳೆನು  ತಮಾಷೆ  ಮಲ್ಪೆರಾತ್ರ  ಪಣ್ತಿನಿ   ಇಂದುದು  ದೆರ್ತುದು   ತೊಜುನು.    ಅವು  ಸರಿಯ ?

2. “ಅಜ್ಜಿ   ಮದ್ಮಲ್   ಆಪಿನಿ “  ಪರಬುನಕೆಲಾ  ಬದುಕುದ  ಮಿತ್ತುದ  ಉತ್ಸಾಹ - ಹುರುಪುದ  ಸ್ವಭಾವೊನು  ತೋಜಾವೆರಲಾ   ಈಯವು, ಅತ್ತೆ ?    ಇಂಚಿ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು  ಜೀವನದ   ಬೇನೆ-ಬೇಜಾರುದ  ನಡುಟು  ಪೊಣ್ಣು   ಮದ್ಮಲಾಪಿನ  ಕಾಲದ  ನಾಚಿಕೆ, ಸೇಲೆ,  ಪೊಸ ಹುರುಪು  ತೋಜಾವುನವು  ಎಡ್ಡೆ  ಸ್ವಭಾವ,  ಅತ್ತೆ !     ತೆಲಿತಿದ್ - ನಲಿತಿದ್  ಉಪ್ಪುನ  ಹಗುರ  ಮನಸ್ಸು  ಆಯುಸ್ಸುನು   ಎಚ್ಚಾವುನ   ಮರ್ದು.   ನಿರೋಗದ  ಲಕ್ಷಣ.

 

ದಂಟೆದ  ಅಜ್ಜಿ  ಮದ್ಮಲ್  ಆನಗ

ಈ   ಪ್ರಬಂಧ   ಬರೆವನಗ,  ಕುಡಲ ನನ್ನೊಂಜಿ  ಸಮವಾಯಿನ  ತುಳು ಪಾತೆರೊ ಎನ್ನ  ಎದುರುಗು  ಬತ್ತುನು.    ಅವು  “ದಂಟೆದ ಅಜ್ಜಿ ಮದ್ಮಲ್ ಆನಗ”.    ತುಳು ನಾಡುದ  ರೈತ  ಕುಟುಂಬೊಳು  ದೀಪಾವಳಿದ  ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ  ಪಾಡ್ಯೊಡು”   ಕಂಡೊಡು  ಬಲಿ  ಪೂಜೆ   ಮಲ್ಪುವೆರು.  ನೆಕ್ಕ್  “ಬಲಿ  ಪಾಡ್ಯ”  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಪೆರು.     ಭೂಮಿ ಪುತ್ರೆ   ಬಲಿ  ಚಕ್ರವರ್ತಿನು  ಮೊಕೆಡು,  ಭಕ್ತಿಭಾವೊಡು   “ಬಲ ಬಲ”  ಇಂದುದು  ಲೆತ್ತುದು,   ಕೂ  ಕೂ  ಪಾಡ್ಡು  ಲೆಪ್ಪುವೆರು.  “ಪೊಲಿ  ಪೊಲಿ” ಇಂದುದು  ಪೂಜೆಗು  ದಿತ್ತಿ  ಪೊಸಬುಲೆತ  ಅರಿಬಾರು,  ಮಂಗಳ ಪುಷ್ಪಪತ್ರೊಲೆನು  “ಪೊಲಿ  ಪೊಲಿ”  ಇಂದುದು  ಇಲ್ಲಗು  ಕೊನೊದು  ಬರ್ಪೆರು.   ಪರ್ಬದ  ಒಣಸು  ಮಲ್ಪುವೆರು.  “ಪೊಲಿ”  ಪನ್ನುಣ್ಡ  “ಎಚ್ಚ  ಆಪಿಣಿ”;  ಉಂದು  ಸಮೃದ್ಧಿದ   ಲಕ್ಷಣ.    ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾದು   ಬಾಯಿರೂಪೊಡು  ಇತ್ತಿನ   “ಬಲಿ  ಪಾಡ್ಡನೊಡು”   ಈ  ಅಂಶ   ಸೇರ್ದುಪ್ಪು.

ತುಳುವಾಲ  ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ

ಪೊಳಲಿದ   ದಿ.   ಎನ್.  ಏ.   ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆರು  ಬಾಯಿ ಪಾತೆರೊಡುಪ್ಪನ  ಬಲಿ  ಪಾಡ್ದ ನೊನು ಓಟ್ಟು  ಮಳ್ತುದು   “ತುಳುವಾಲ  ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ “    ಇಂದುದು  ಪುಸ್ತಕ ರೂಪೋಡು 1929 ಇಸವಿಡು  ಪ್ರಕಟಣೆ  ಮಳ್ದೆರು.    ಅವು  ಕುಡ  ಓರ  ಪರ್ಕಳದ    ಶ್ರೀ  ದೇವಿ  ಪ್ರಕಾಶನದಡಿಟ್  ಮರು ಪ್ರಕಟಣೆ  1999ಡು  ಆತುನು.   “ ದಂಟೆದ ಅಜ್ಜಿ  ಮದ್ಮಲ್ ಆನಗ ”   ಪಣ್ಪಿ   ಅಂಶ   ಆಯಿಟಿಜ್ಜಿ. 

ಪ್ರಹ್ಲಾದನ  ಮಗೆ  ವಿರೋಚನೆ.  ವಿರೋಚನನ  ಪುತ್ರೆ   ಬಲಿ.   ವಿಷ್ಣು  ಭಕ್ತೆ.    ಇಂದ್ರಪದವಿಗಾತ್ರ  ಬಲಿ  ನೂದು  ಅಶ್ವಮೇಧ  ಯಾಗ  ಮಲ್ಪುವೆ.   ಕಡೆತ  ಯಾಗದ   ಸಮಾಪನೆದ   ಸಮಯೊಗು  ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರು,  ಇಂದ್ರನ  ಅಪ್ಪೆ  ಅದಿತಿಗು   ಕೊರಿ   ಪಾತೆರೊಗಾತ್ರ  ಅದಿತಿಗು   ಮಗೆಯಾದು  ವಾಮನ  ರೂಪೊಡು  ಪುಟ್ಟುವೆರು.     ಯಾಗಶಾಲೆಗು  ಬತ್ತುದು, ಬಲಿ  ಚಕ್ರವರ್ತಿಡ   ಮೂಜಿ  ಪಜ್ಜೆ   ಜಾಗ  ದಾನ  ಕೇಣ್ವೆರು   ತಪಸ್ಸು  ಮಲ್ಪೆರಗಾತ್ರ.    ಗುರು  ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರೆನ  ಬುದ್ಧಿವಾದ ಕೇಣಂದೆ ಬಲಿ  ಬಾಸೆ  ಕೊರ್ಪೆ.    ನಾಲ್ಕೈತ  ನಾರಾಯಣ್  ದೇವೆರು   ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ  ರೂಪೊಡು  ರಡ್ಡು   ಪಜ್ಜೆಡ್   ಭೂಮಿ  ಬೊಕ್ಕ  ಆಕಾಶೋನು  ಲಪ್ಪುವೆರು.    ಮೂಜನೆ  ಪಾದೊಗು,  ಬಲಿ  ತನ್ನ  ತರೆನು  ಒಡ್ಡಾವೆ.  ದೇವೆರು  ಆಯನು   ಪಾತಾಳ ಲೋಕೊಗು  ನೂಕುವೆರು.     ಆ  ಸಮಯೊಡು,  ಬಲಿ  ನಟ್ಟುವೆ:  “ಯಾನ್  ಎನ್ನ  ಪ್ರಜೆಲೆನು   ಯಾಪ  ತೂವರೆ  ಬರೋಲಿ.,   ಭೂಲೊಕೊಡು   ಜನಕುಳು   ಎನನು   ಮಲ್ಲ  ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೆ  ಇಂದುದು   ಪೂಜೆ  ಮಲ್ಪಡು.   ಪಾತಾಳೊಡು ಈರು   ಎನ್ನ  ಅರಮನೆದ   ಬಾಕಿಲುಡೆ  ಉಂತುದು   ಎಂಕು  ನಿತ್ಯ ದರ್ಶನ   ಕೊರೊಡು.   ದೇವೆರು  ವರ್ಸೊಡು  ರಡ್ಡು   ಸರ್ತಿ    ಭೂಮಿದ    ಸುದ್ಧಿ  ದೆತೊನುನ  ಉಪಾಯ  ಪಂಪೆರು.   ವರ್ಸೋಗು ಓರ,  ದೀಪಾವಳಿದ  ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ   ಪಾಡ್ಯಾ-ಗು    ಪ್ರಜೆಲೆನು  ತೂಪಿನ   ಅವಕಾಶ   ಕೊರ್ಪೆರು.     ಶಾಶ್ವತವಾದು  ಭೂಲೋಕೊಗು ಯಾಪ  ಬರ್ಪಿನಿಂದು   ಕೇಣ್ನಗ,  ಇಂಚಿಂಚಿನ  ಸಂಗತಿಲು  ಅವನಗ,  ಬರೋಲಿ  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಡು,  ಮಾಯಕ   ಆಪೆರು.    ಈ  ಶರ್ತೋಳು  ಬಾರಿ  ವಿಚಿತ್ರ,ಆವರೆ ಅವ?   ಸಾಧ್ಯದಾಂತಿನ   ಸಂಗತಿಲು.  ತೂಲೆ :

“ಹೊಹೊ!  ಸಿರಿ ನಾರಾಯಣ  ದೇವರ್  ಪಂಡೆರ್,  ಓ ಭೂಮಿಪುತ್ರೆ  ಬಲ್ಲ್ಯೆಂದ್ರ,  ಮನಸು  ಬೇನೆ ಮಲ್ತೊನಡ.  ಯಿ ಆಂಡ ಕರ್ಗಲ್ಲ್  ಕಾಯಾನಗ ,  ಜಾಲ್  ಪಾದೆ ಆನಗ,  ಉರ್ದು  ಮದ್ದೋಲಿ  ಆನಗ,  ಗೊಡ್ಡೆರ್ಮೆ  ಗೋಣೆ   ಆನಗ, ಎರು  ದಡ್ಡೆ ಆನಗ, ತುಂಬೆದಡಿಟ್  ಕೂಟ ಆವನಗ,      ನೆಕ್ಕಿದಡಿಟ್  ಆಟ ಆವನಗ, ದೆಂಬೆಲಿಗು  ಪಾಪು  ಪಾಡ್ನಗ, ಅಲೆಟು  ಬೊಳ್ನೆಯ್  ಮುರ್ಕಣಗ,  ಗುರುಗುಂಜಿದ ಕಲೆ  ಮಾಜನಗ, ಮಂಜಳಕ್ಕಿ  ಮೆಯಿಗೆಪ್ಪುನಗ, ಕೊಟ್ರುಂಜ ಕೊಡಿ  ಜಾರನಗ,  ನಿನ್ನ  ರಾಜ್ಯೋಗು ಯಿ  ಬತ್ತುದು  ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯಮಾಡೋನು ಅರತನ ಆಳಿಯೊಂದು  ಸುಖ  ಸಂತೋಷೊಡುಪ್ಪುಲಾ  ಬಲ್ಲ್ಯೆಂದ್ರ, ಇಂದು ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆ   ಮಳ್ತು ಕಡಪುಡಿಯೆರಿಂಗ್ಯ   ನಾಲ್ಕೈತ  ನಾರಾಯಣ ದೇವ್ರೆಗ”

ಇಂಚೊಗು  ಯು ಟೂಬ್ (YouTube)-ಡು   “ತುಳುವೆರ   ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ” ಪಣ್ಪಿ  ಯಕ್ಷಗಾನ  ಬಯಲಾಟೊನು  ತೂಯೆ.   ಹೆಗ್ಗಡೆರು  ಬರೆತಿನ  ಆವೃತ್ತಿದ   ಸಂಗತಿಳೆನೇ  ಈ  ಬಯಲಾಟೊಡು  ಸೇರ್ಸಾದೆರು, ಅರ್ಥ ಪಣ್ತೆರು.   

ವಿಪ್ಲವ

ಯುಗ  ಪರಿವರ್ತನೆ  ಆವನಗ  ಇಂಚಿ  ವಿಷಯೊಳು   ನಡಪು.   ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಕೋಪ,  ವಿಪ್ಲವ  ವಿಪತ್ತು  ನಡಪು.   ಪ್ರಕೃತಿದ  ಸುಕೃತಿ-ವಿಕೃತಿ,   ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರೊಡು    ಪೂರ  ಪಲ್ಲಟ– ತಿರ್ಗು ಮುರ್ಗು.     ಬರ್ಪಿನ ಪೊಸ  ಯುಗೊಟು   -    ಸಾವರ್ಣ  ಮನ್ವಂತರೊಡು, ಬಲಿಯೆಂದ್ರಗು  ಇಂದ್ರ ಪದವಿದ  ವರ  ಕೊರ್ತೆರು  ದೇವೆರು.

ಪಾಠ ಭೇದ

ತುಳು  ಪಾಡ್ಢನೊಳೆಡು   ಪ್ರಾದೇಶಿಕ   ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು   ಉಂಡು.    “ದಂಟೆದ  ಅಜ್ಜಿ  ಮದ್ಮಲ್  ಆನಗ” ಸಂಗತಿ  ಅತ್ತಂದೆ  ಬೇತೆ  ಸಂಗತಿಲಾ  ಬಲಿ  ಪಾಡ್ದನೋಡು  ಉಪ್ಪೆರ  ಇಯಾವು.    ಇತ್ತುಣ್ಡ  ಪಣ್ಲೆ. 

ಓದುಳೆ

“ದೆಂಬೆಲಿಗು  ಪಾಪು  ಪಾಡ್ನಗ”-ದ  ಮಿತ್ತುಡು  “ತುಳು  ಸ್ಟಡೀಸ್-Tulu Research ಡು ” ಬರೆತಿನ ಎಂಕ್ಲೆ  ಅಂಚೆ  ಓದುಳೆ:    198/16.07.2009:  Bridge on mud-crack.

-  ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ವಿಶ್ವನಾಥ,  ಪುಣೆ

20200529