58. ಗುಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಪಾಡುನು - ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ

ಸುಲಭದ  ಕಷ್ಟವಾದು, ಕಷ್ಟದ  ಸುಲಭವಾದುಂಡು.    ಆಲೋಚನೆ  ಮಲ್ಪುನ ವಿಷಯ  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದು  ಸರಳವಾದು   ತೊಜುನು.     ಮಿತ್ತು ಮಿತ್ತುಡು  ಇಂದ  ಇಂದ  ಉಂದೆ  ಅರ್ಥ ಇಂದುದು   ತೋಜಿದು   ಬರ್ಪಿನ  ಅರ್ಥ   ಏರೆಗುಲಾ  ಅರ್ಥವಾವು.    ಸೂಕ್ಷ್ಮೊಡು  ಚಿಂತನೆ   ಮಳ್ತುಂಡ   ಆ  ವಿಷಯೊಗು   ಕುಡಲಾ   ಎಚ್ಚ  ಅರ್ಥ  ಮೂಡ್ಡು   ಬರ್ಪುನು.    ಅಂಚನೆ,    ಗುಡಿ - ಗಡಿತ   ಮಿತ್ತುದ  ಗಾದೆಗುಲಾ  ಈ   ಪರಿಶೀಲನೆ   ಅಗತ್ಯ  ಇಂದುದು  ಪಣೋಲಿ.  

ತುಳುಟೊಂಜಿ   ತೆರಿದಿನಕೆಲ  ಪಾತೆರೊ  ಉಂಡು.  “ಗುಡಿ ಪಾಡ್ದು ಜೆಪ್ಪಡ, ಗಡಿ  ಪಾಡ್-ದು   ಬುಡಡ”.   ಈ  ನಾಡನುಡಿತ  ತಿರ್ಲು  ಪಕ್ಕ  ಅರ್ಥವಾಪುಜಿ.     ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರ  ಒಂತೆ  ಕಷ್ಟ,   ಇತ್ತೆದಕೆಳೆಗು.  ಅಂಚಾದು,  ಈ  ಗಾದೆನು  ಒಂತೆ  ತಿರುಗ-ಮುರುಗ  ಮಲ್ತುದು   ಕೆದಕುದು   ತೂವೊಡಾವು; ತೂಕನೆ ! 

ಗುಡಿ  ಬೊಕ್ಕ  ಗಡಿ  ಪಾಡುನು

ಜೆಪ್ಪನಗ,  ಕೆಳೆವೆರೆನ  ಅಭ್ಯಾಸ   “ಗುಡಿ  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆಪ್ಪುನು”,  ಪಣ್ನುಂಡ  ಕಂಬೊಳಿನು  ಮೆಯಿಕ್  ಪೂರ   ಮುಸ್ಕು  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆಪ್ಪುನು.   ಅಂಚ  ಜೆಪ್ಪೆರ  ಬಲ್ಲಿ .ಮುಸುಕು  ಪಾಡ್ಡು   ಜೆತ್ತುಂಡ,  ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ  ತಿಕ್ಕುಜಿ  ಪಣ್ಪಿ   ಎಚ್ಚರಿಕೆನು  ಕೊರ್ಪುನು  ಈ  ತಿರುಳು  ಪಾತೆರೊ.  ಕಂಬೊಳಿದ  ಉಲಾಯಿದ  ಆಮ್ಲಜನಕ  ಕಡಿಮೆ  ಅಪುನು.  ಬೊಕ್ಕ  ನಮ  ಉಸಿಲುಡು  ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ  ಅಂಗರಾಮ್ಲ   ಕಂಬೊಳಿದುಳಯಿ   ಒಟ್ಟು  ಅಪುಣು.  ಆ  ತೆಟ್ಟು ಗಾಳಿನೆ  ನಮ ಉಸಿರುಡು  ದಿಂಗುವ  ಕುಡ ಕುಡ .   ಆಮ್ಲಜನಕ  ತಿಕ್ಕಿಜಿಡ ಶರೀರೊಗು  ಮೂಪು.   ಮುಸುಕು  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆತ್ತುಂಡ  ಆಶುದ್ದ  ಗಾಳಿ  ಶ್ವಾಸಕೋಶೊಗು  ಸೇರುದು,  ಆಮ್ಲಜನಕ  ತಿಕ್ಕಂದೆ  ತಿಗಲೆಗು  ಬತ್ತಿನ  ಅಶುದ್ಧ  ರಕ್ತ  ಶುದ್ಧಿ   ಆಪುಜಿ.   ಅಂಚಾದು,  ನಮ್ಮ  ದೇಹೊಗು  ತೆಟ್ಟು  ನೆತ್ತೆರೆ  ಸರಬರಾಯಿ  ಅಪುನು. 

“ಗಡಿ   ಪಾಡ್ದು  ಬುಡ್ಪಿನಿ “  ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಗಾಯ  ಮಲ್ತೊಂಡ  ಅವೆನು   ಅಂಚನೆ  ಬುಡ್ಪಿನಿ;  ಅಂಚ  ಮಲ್ಪಡೆ   ಮರ್ದು  ಪಾಡ್ಡು  ಬುಡ್ಲೆ.  

ಸೀದ    ಅರ್ಥ  ಇಂಚ   ಮಳ್ಪೊಲಿ .    ಕುಡ   ಒಂತೆ   ವಿಷಯದ   ಉಲಾಯಿ   ಪೊಗ್ಗುದು  ತೂಕ.

ಗುಡಿ-ಗಡಿತ   ಸಂಬಂಧ

ಮುಲ್ಪ, ಗುಡಿ  ಬೊಕ್ಕ  ಗಡಿನು ದಾಯೆಗ್  ಜೋಡಿಸಾದು   ಪಣ್ತೆರು ಪಣ್ಪಿ  ಪ್ರಶ್ನೆ  ಮೂಡುನು. ಅವು ಸರಿ, ಅಂದತ್ತೆ!

ಗುಡಿ   ಪನ್ನುಣ್ಡ   ದೇವೆರೆ  ಗುಡಿ.    ಅವೆನು  ಉರುಟು   ಆಕಾರೊಡು   ಕಟ್ಟುದು,  ಎದುರುಡು  ಎಲ್ಯ  ಬಾಕಿಲ್   ದಿಪ್ಪೆರ್.     ಅವೆನು ಗುಂಡ  ಇಂದುದುಲಾ   ಲೆಪ್ಪುವೆರು.    ಗುಡಿ  ಯಾ  ಡೇರೆ  ಪಾಡಿನಂಚ.  ಕಂಬೊಳಿನು    ಇಡೀ   ಮೆಯಿಕ್ಕ್    ಮುಚ್ಚುದು   ಬುಡುಂಡ  ಗುಡಿದಂಚ  ತೊಜುನು. ಕಂಬೊಳಿ   ಒಂಜಿ   ದೇವಸ್ಥಾನ  ಆಂಡ  ಆಯಿತ   ಉಲಾಯಿದ  ನಮ್ಮ  ದೇಹದುಳಯಿ  ದೇವೆರ  ಅಂಶವಾದಿತ್ತಿನ  ನಮ್ಮ  ಆತ್ಮ   ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪೊಡುಂಡು.  “ಗುಡಿ”  ಸಬುದದ   ಪ್ರಯೋಗ  ಮೂಲು   ಸರಿಯಾದುಂಡು   “ಗುಡಿ  ಪಾಡುನು”  ಪನ್ನಗ  ನಮ  ಈ  ಅರ್ಥೋನು   ದೆತೊನೇಲಿ.  ಆ  ಗುಡಿತ  ಉಲಾಯಿ  ಗಾಳಿದ  ಸಂಚಾರೊಗು  ವ್ಯತ್ಯಯ  ಬರೆರ   ಬಲ್ಲಿ.  ಊರು  ಊರುದ ನಿಜ  ದೇವಸ್ಥಾನೊಳೆಡು   ಗರ್ಭಗುಡಿತ  ಉಲಾಯಿ  ಪೂಜಿ  ಮಲ್ಪುನ  ಪುರೋಹಿತೆರೆಗುಲಾ   ಉಸಿರಾಟದ  ತೊಂದರೆ  ಬರ್ಪುನು  ಇಂದುದು ನಮ   ಕೇಣುವ.   

ಗುಡಿತ  ಉಲಾಯಿದ  ನಮ್ಮ ಮೆಯಿಕು  “ಗಡಿ”   ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಗೆರೆ   ಪಾಡುನು, ಗೀರುನು,    ಗಡಿ  ಪಾಡಿನಂಚ  ಗೀರುಂಡ  ರಕುತ ಬರು.    ಅಯಿಕ್   ಮರ್ದು  ಪಾಡಂದೆ   ಬುಡೆರ   ಬಲ್ಲಿ .   ಅಂಚೆನೆ  ಬುಡುಂಡ    ಗಾಯ  ಗಜೆಲು ,   ವಾಸಿ  ಅಪುಜಿ.   ನುಂಗೆರೆ  ಕೇಣುಜಿ        ದಿಂಜ  ಗಜೆಲುಂಡ   ರಕ್ತ  ಸಂಚಾರೊಗು  ತೊಂದರೆ  ಬತ್ತುದು,  ಅಶುದ್ಧ  ರಕ್ತ  ಒಟ್ಟಾದು   ಆ  ಜಾಗ  ಕುರಿದು  ಬಾತುದು   ಪೋವು.    ತೆಟ್ಟು  ರಕ್ತ  ಇಡೀ  ಮೆಯಿಕು  ಪರಡು.  ಬೊಕ್ಕ  ಪ್ರಾಣೋಗು   ಅಪಾಯ  ತಪ್ಪನ್ದು.    ಎಲ್ಯ  ಗಾಯ  ಇಂದುದು  ಅಸಡ್ಡೆ  ಮಲ್ಪೆರ  ಬಲ್ಲಿ.  ಮಲ್ತುಂಡ   ಜೀವಹಾನಿಗುಲಾ   ಸಾದಿ  ಅವು  ಪಂಪಿನವೇ   ನೆತ್ತ   ಅರ್ಥ.     ಗಾಯೊಗು  ಸರಿಯಾದು   ಮರ್ದು  ಪಾಡಿಜಿಡ   ನಮ್ಮ   ಮೂತ್ರ  ಪಿಂಡೊಗುಲಾ  ಅಪಾಯ  ಬರು.    ಮೂತ್ರ  ಪಿಂಡ   ಕೆಡುದು   ಪೋದು  ಪ್ರಾಣಘಾತಕವಾವು.

ಗಡಿ  ಪಾಡುನೆಕ್ಕು  ಅಧಿಕಾರ  ಬೊಕ್ಕ   ಅಧಿಕಾರವಲಯನೊನು  ನಿಘಂಟು  ಮಲ್ಪುನು  ಇಂದುದುಲಾ ಅರ್ಥ  ಉಂಡು.  ಅಧಿಕಾರ  ಬೊಕ್ಕ  ಅಧಿಕಾರ  ವ್ಯಾಪ್ತಿಗು    ದಕ್ಕೆ  ಬತ್ತುಂಡ  ನೇಲೆ   ಪೆಟ್ಟುಪುಡೆ    ತಪ್ಪನ್ದು.  ಉಂದೊಂಜಿ   ಭಾವನಾತ್ಮಕ  ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ  ರಾಜಿಕ  ರೋಗ.

ಕಂಬೊಳಿದ  ಕತೆ

ಕಂಬೊಳಿದ  ಕತೆ   ಇನಿಕೋಡೆದ  ಅತ್ತ್.    ಪುರಾತನ  ಕಾಲೋಡಿಂಚ  ಉಂಡು.   ಮಾತ   ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆಡುಲಾ  ಉಂಡು.     ನಮ್ಮ  ವೇದಳೆಡು   ಉಣ್ಣೆ  ಬೊಕ್ಕ  ರೇಷ್ಮೆಗು ಮಡಿತ  ದರ್ಜೆ  ಕೊರ್ತೆರು.      ಉಣ್ಣೆದ   ಕಂಬೊಳಿ   ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್,  ಐಗುಪ್ತ   ಬೊಕ್ಕ  ಮಧ್ಯ  ಏಶಿಯೊಡ್ಡು  ಪರತುದು   ಬಯಿದಿನು  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಪೆರು.    ಉಣ್ಣೆಡು  ಬೆಚ್ಚ  ಪರಪುಜಿ,  ಪನ್ನುಣ್ಡ  ಉಂದು   ಉಷ್ಣ  ಆವಾಹಕ.     ಅತ್ತವಾವಂದೆ  ಕಂಬೊಳಿದ  ಪಿದಯಿದ  ವಾತಾವರಣದ  ಬೆಚ್ಚ   ಬೊಕ್ಕ  ಸಿಮೊನು (ಶೀತೊನು)   ಕಂಬೊಳಿದ  ಉಳಾಯಿ  ಪೋವೆರ  ಬುಡ್ಪಿಜಿ.

ಕಂಬೊಳಿ  ಪೊದೆಪು– ಎಡ್ಡೆ-ಪಡ್ಕೆ

ಕಂಬೊಳಿ   ನಮ್ಮ  ಮೆಯಿತ  ತಾಪಮಾನೊನು   ಕಾಪಾಡುನ  ಒಂಜಿ  ವಸ್ತು,   ಒಂಜಿ  ವಿಶೇಷ  ಕುಂಟು.     ಹವಾಮಾನದ   ಬದಲಾವಣೆಗು  ಸರಿಯಾದು  ಆಕಳಕೆಳೆನ  ದೇಹದ  ಆರೋಗ್ಯದ  ಸ್ಥಿತಿ  ಪ್ರಕಾರ  ಆಕಳಕೆಳೆಗು  ಕಂಬೊಳಿ   ಪೊದೆಪೊಡಾವು.    ಒಂಜಿ   ಕಾಲೊಡು ಅವು  ಸ್ಥಿತಿವಂತೆರೆನ  ಸುಖದ  ಸಂಪತ್ತು  ಆದಿತ್ತುನು.    ಅಪಗ  ನೂಲು  ಮಲ್ತುದು  ಕುಂಟು  ಮಲ್ಪುನ   ಕಾರ್ಖಾನೆಲು  ದಿಂಜ   ಇತ್ತುಜಿ.    ಅಂಚಾದು  ಬಡವೆರೆಗು   ಕಂಬೊಳಿ   ಪನ್ನುಣ್ಡ   ದುಬಾರಿ  ವಸ್ತು  ಆದಿತ್ತುನು.   ಶ್ರೀಮಂತೆರೆಗು   ಸುಖದ   ಸಾಧನ.     ನೆಯ್ದು  ಅರುವೆ  ಮಲ್ಪುನ  ಕಾರ್ಖಾನೆಲು   ದಿಂಜ  ಆಂಡು.    ಮಾತೆರುಗುಳ  ಅಂಗಿ-ಕುಂಟು   ಕಡಿಮೆ  ಬಿಲೆಟು   ತಿಕ್ಕೆರ  ಶುರುವಾಂಡು.    ಬಡವರೆಗುಲಾ   ರಾತ್ರಿಗು  ಬೋಡಿತ್ತಿನ   ಸುಖದ   ವಸ್ತುವಾಂಡು.

ಕಂಬೊಳಿ   ಎಂಚ  ಪೊದೆಪೊಡು ಪಣ್ಪಿನ  ಸಂಗತಿ.    ಪೊದೆಪೆರ  ಬಲ್ಲಿ  ಇಂದುದು  ಉಪದೇಶ  ಮುಲ್ಪ  ಮಲ್ಪೆರಾವಂದು.     ಎಂಚ  ಪೊದೆಪೊಡು  ಪಣ್ಪಿನವು  ಆಯನಾಯನ ಇಚ್ಛೆ  ಬೊಕ್ಕ  ಚಟ.  ಬೊಡ್ಚಿ  ಇಂದುದು  ಎತೋ  ಪನ್ನುಂಡಲಾ  ಅಕುಳು  ಕೇಣಯೆರು.   ಕೆಲವೆರೆಗು   ಮುಸುಕು  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆತ್ತುಂಡನೆ   ಸುಖ  ನಿದ್ರೆ ಬರ್ಪುನು,  ಮೂಜಿ  ಕಾಲೊಗುಲಾ.   ಸೆಕೆ,  ಬರ್ಸ ಬೊಕ್ಕ   ಚಳಿ  ಉಪ್ಪಡ್,  ಆಕೆಳೆಗು  ದಾಲ   ವ್ಯತ್ಯಾಸ  ಇಜ್ಜಿ.   ದಿನದ  ಕೆಲಸೊಡು   ಸೋತು   ಪೋದು ,  ಉಂಡುದು -ತಿಂದುದು   ಯಾಪ   ಪಜೆ  ಸೇರೋನೊಲಿ,   ಕೊಟೊಕೋ   ಪಾಡ್ಡು   ಜೆಪ್ಪೋಲಿ   ಪಣ್ಪಿ   ಅಮಸರ  ಆಕಲೆಗು.

ಕೆಬಿ  ಬೊಕ್ಕ  ಕಾರುಗು  ಗಾಳಿ  ತಾಗುದು   ಚಳಿ  ಏರುನು.    ಮೂಕುದಲ್ಪ   ಒಂತೆ   ಇಡೆ   ಬುಡ್ಡು ಕಾರು,  ಕೈ   ಬೊಕ್ಕ  ಇಡೀ  ಮೆಯಿ   ಮುಚ್ಚುದು   ನಿದ್ರೆ   ಮಲ್ತುಂಡ   ಕಂಬೊಳಿದುಳಯಿ   ಶುದ್ದ  ಗಾಳಿದ  ಸಂಚಾರೊಗು   ದಕ್ಕೆ   ಬರ್ಪುಜಿ.

ಅಂಡಲಾ, ಕೆಳವೆರೆನ   ಅಭ್ಯಾಸಬಲ   ಯಾಪಲ  ತರೆ-ಕಾರ್   ಪೂರಾ  ಮುಚ್ಚೋಂದೆ  ಜೆಪ್ಪೊಡು.    ಆಕೆಳೆನ  ಜಾಯಮಾನದ  ಬಯಕೆ,  ಪುಟ್ಟು  ಬಯಕೆ.    ಆ  ಅಭ್ಯಾಸೊನು  ತಪ್ಪಾವೆರೆ  ಅಪುಜಿ.   ಜೋಕುಳು  ಓದೆರ ಪಣ್ಪೆರು   ಪಂದುದು   ಮುಸ್ಕು   ಪಾಡ್ಡು   ಜೆಪ್ಪುನ  ನಟನೆ  ಮಲ್ಪುವೆರು.   ಉಮಿಳುದ  ಉಪದ್ರ   ಆವೆರ  ಬಲ್ಲಿಂದು  ಕೆಲವೆರು   ಮುಸ್ಕುಡು   ಜೆಪ್ಪುವೆರು,  ಕೆಲವೆರು.    ಆಲಸಿನಕೆಲನ   ಅಭ್ಯಾಸನೇ    ಉಂದು.     ಮುಸುಕು  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆಪ್ಪುನ   ಒಂಜಿ  ಉಪಾಯಲಾ   ಅಂದು.    ಯಾರೆಡ   ಪಾತೆರೆಡ   ಇಜ್ಜಾಣ್ಡ  ಅಕುಳು   ಬತ್ತೆರ್ಡ ಕೆಲವೆರು   ಮುಸುಕು  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆಪ್ಪುವೆರು.

ಇತ್ತೆದ   ಸಂಶೋದನೆಲುಲಾ   ಪಣ್ಪುಣು   ಮುಸುಕು  ಪಾಡ್ಡು  ಜೆತ್ತುಂಡ   ಎಚ್ಚ  ತೊಂದರೆ  ಆವಂದು  ಇಂದುದು.    ಜೈ ಜೈ   ಗುಡಿ  ಪಾಡ್ಡು   ಜೆಪ್ಪುನಕೆಳೆಗು. 

ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ವಿಶ್ವನಾಥ್, ಪುಣೆ

57. ತುಳು ಗಾದೆಲೆನು ಪಿರ ತೂವನಗ– ಕಂತು 2: ದೋಲುದ ದೂರು ಮದ್ದೊಲಿಡ

ಸಂಗೀತ  ವಾದ್ಯ  ಸಾಧನೆಳೆಡು ನಾಲು ಜಾತಿಲು:  ತತ,  ಸುಷಿರ,  ಅವನದ್ಧ  ಬೊಕ್ಕ  ಘನ.    ತತ,  ತಂತಿಮೂಲದ  ವಾದನ  ಸಾಧನೊಳು  (ವೀಣೆ, ಪಿಟೀಲು, ಇತ್ಯಾದಿ).    ಉಸಿಲುಡು ಯಾ ಗಾಳಿ ಪಾಡ್ಡು ಉರ್ಪುನ   ಸಾಧನೊಳೆಗು 

  ಸುಷಿರ  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಪೆರು (ಕೊಳಲು, ನಾಗಸ್ವರ, ಮೋರಿ (ಶ್ರುತಿ),  ಕ್ಲಾರೋನೆಟ್, ಸಾಕ್ಷೋಫೋನು, ಇತ್ಯಾದಿ).   ಅವನದ್ಧೊಡು (ಕನ್ನಡ:  ಬದ್ದವಣ) ಏತೋ ಚರ್ಮ  ವಾದ್ಯೊಳು  ಬರುಪುಣು (ಡೋಲು ಯಾ  ದೋಲು, ಡಮರು, ಚಂಡೆ, ನಗಾರಿ,  ಮೃದಂಗ  ಯಾ ಮದ್ದೊಲಿ/ಮದ್ದಳೆ).    ಘನ  ಲೋಹದ  ಸಾಧನೆಳು  ಗಂಟೆ,  ಜಾಗಟೆ,  ತಾಳ,  ಇತ್ಯಾದಿ.    ಬೊಕ್ಕ  ಘಟ  ವಾದ್ಯಲಾ   ಘನವಾದ್ಯದ   ಉಲಯಿಡೆ   ಬರ್ಪುನು.  

ಚರ್ಮದ  ಪದರುದ ಜಾಗೋಗು  ಕೈಟು ಮೆಲ್ಲ ಯಾ  ಜೋರುಡು  ಬೊಟ್ಟುದು,  ಇಜ್ಜಾಣ್ಡ  ಕೋಲುಡು ಪೆಟ್ಟು ಹಾಕುದು ನಯ  ಅಥವಾ  ಅಬ್ಬರದ   ಸ್ವರ  ಲಕ್ಕವುನ  ವಾದ್ಯೋಳು  ಚರ್ಮ ವಾದ್ಯೊಳು.  ಉಂದೆಕು   ತಾಳ  ವಾದ್ಯೊಳು  ಇಂದುದುಲಾ  ಪಣ್ಪೆರು.   ನಮಕು  ಗೊತ್ತುಂಡು  ಯಕ್ಷಗಾನೊಡು ತೂಪಿನ   ಚಂಡೆ  ಬೊಕ್ಕ  ಮೃದಂಗ (ಮದ್ದೊಲಿ)ತಾಳ ವಾದ್ಯೊಲಿಂದುದು. ನಲ್ಪೆರ, ದಿಗಿನ ದೆಪ್ಪೆರ  ಉತ್ಸಾಹ, ಸ್ಪೂರ್ತಿ,  ಆವೇಶ ಕೊರ್ಪಿನವು  ಈ  ಲಯಬದ್ದ  ಪೆಟ್ಟುದ  ತಾಳವಾದ್ಯೊಳು. ಎಲ್ಲಿಡು ಎಂಕುಳು,  ಡೋಲುದ  ಸ್ವರ  ಕೇಣ್ದು,ಒಂಜಿ  ಪದ್ಯ   ಪಣೊಂದಿತ್ತ  (ಇತ್ತೆದ ಜೋಕುಳು  ಇತ್ತೆಲಾ  ಪಣ್ಪೆರಾ ಇಂದುದು ಗೊತ್ತುಜ್ಜಿ):  “ದಲುಂಬುಲುಮ್  ತಂಕನಕ, ಲತ್ತು  ಬೀಜ  ಕೊಯ್ಕನಕ,  ದಲುಂಬುಲುಮ್  ತಂಕನಕಲತ್ತು  ಬೀಜ  ಕೊಯ್ಕನಕ“ (ಮೆಲ್ಲಲಾ ಒತ್ತುದುಲಾ ಪಣೋಡು, ಬೊಟ್ಟುನ ಕೆಳೆನ ತಾಳೊಗು  ತಕ್ಕ). 

ಡೋಲು  ಆಕಾರೊಡು ನೇಲ.  ಮಾತೆರ್ಲಾ   ಪೆಟ್ಟು  ಪಾಡುನಕುಲೆ.  ಜಾತ್ರೆಡು,  ಕಂಬುಳೊಡು,  ಮೆರವಣಿಗೆಡು,  ಮದುಮೆಡು, ತೈತಿನಕೆಲ  ಇಲ್ಲಡು,  ದುಂಬುದ  ಕಾಲೊಡುಏರ್ಲಾ  ಇಲ್ಲದ ಮಲ್ಲಕುಳು, ಯಜಮಾನೆರು, ತೈತಿಂಡ  ಪ್ರೀತಿಡ್ಕುಕ್ಕುದ ಮರತ ಗೆಲ್ಲುಡು ಡೋಲುನು  ನೇತಾಡುವುದು  ಕೊರಗರೆಡ  ಡೋಲು  ಬೊಟ್ಟಾವೋಂದಿತ್ತೆರು.  ಪ್ರೀತಿದ, ಕೃತಜ್ನಭಾವದ, ಮರ್ಯಾದಿಗೆದ  ಸೇವೆ.  ಅಂಚಾದು,  ಅಪ್ಪನಕೆಳೆಗು  ಕೊಪ ಬನ್ನಗ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರೊ ಜೋಕುಲೆಗು ದಕ್ಕೊಂಡಿತ್ತೆರು.  ಜೋಕುಳು ಒಂಜಿ  ವಸ್ತುನು  ಕುಡಕುಡಲಾ  ಕೇಣಿಯೆರ್ಡ,  “ದಾನೆ  ಈ  ಯಾನ್ತೈತಿ ಕಾಲೊಡು ಕುಕ್ಕುದ ಮರೊಟು ಡೋಲು  ಪಾಡುವುನಾ?”

ಇಂಚ ಮಾತ   ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ  ಕಾರ್ಯೋಗು.  ಡೋಲು  ಬೊಟ್ಟುವೆರು.  ಚರ್ಮ ವಾದ್ಯೋಳು  ಮಂಗಳವಾದ್ಯೋಳು ಇಂದುದು ಪರಂಪರೆಡು ನಂಬೊಂದು ಬಯಿದಿನ ಪಾತೆರೊ.  

ದೋಲು ಪೋದು ಮದ್ದೊಳಿಡ  ದೂರು  ಪಂಡಿಲೆಕ್ಕ - ಆವಂದಿ ಸಂಗತಿ (Non-event)

ಉಂದೊಂಜಿ ತುಳುತ  ಗಾದೆ ಇಂದುದುಲಾ  ಪಣೋಲಿ,  ನುಡಿಗಟ್ಟು  ಇಂದುದುಲಾ ಪಣೋಲಿ.   ಮೇಲ್ಮೇಲುಗುತೂವನಗ, ಉಂದೊಂಜಿ ಆವಂದಿನ–ಆವೆರಾವಂದಿನ -  ಸಾಧಾರಣ  ಸಂಗತಿ (Non-event).   ಪನ್ಪಿನಾಯಿ ಪೋಡುಂಬೆನಾ?ಅತ್ತ್.  

ಆತಿನ ವಿಷಯೊನು ನಮ  ಸತ್ಯ-ನಿಷ್ಠೆಡು ಪಣುವ.  ಉಪ್ಪಂದಿನ್ನೆನು  ಉಂಡು  ಮಳ್ತುದುಲಾ ಪಣ್ಪಿನಕುಳು ಉಪ್ಪೆರೆಲಾ ಇಯಾವು. ಇಂಚ ಪಣ್ಪಿನೆನು ಉಪಮೆ,  ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ  ಪಣ್ಲೆ.  ಇಜ್ಜಾ  ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ  ಇಂದುದುಲಾ   ಪಣ್ಲೆ.   ಅತಿನ ವಿಷಯೊಡ್ಡುಲಾ ನೆಕ್ಕ್ದಿಂಜ  ಅರ್ಥ  ಕೊರುದು ನಮಕು ಪಿಣೆರ, ಬರೆವೆರ  ಸಾಧ್ಯ.   ಉದಾರ್ಮೆಗು, ವಿಶ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಸೇರ್ದು ಪೊಯಿನ ಪಂಚತಂತ್ರದ ಕತೆಳೆನು ನೆನಪುಳೆ.  ಅವು  ಪೂರಾ  ಕಾಲ್ಪನಿಕ  ಕತೋಳು.   ಅವು ನಂಕು ಮಾತವ್ಯವಹಾರೊಗು   ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ  ಜ್ನಾನ,  ಸಮಯ ಸಮಯೋಗು  ತಕ್ಕ  ನಡಪುನ   ನ್ಯಾಯ-ಧರ್ಮದ  ಸಾದಿನು ತೆರಿಪಾವುನು.    ಅಮಸರೊಡು ದುಡುಕುದು ಕೆಲ್ಸ ಮಲ್ಪೆರ ಬಲ್ಲಿ,ಮಿತ್ರೆರು  ಏರ್, ಪಗೆನಕುಳು  ಏರ್,  ತಪ್ಪು ಒವು,  ಒಪ್ಪು  ಒವು, ಬದುಕು  ನಡೆಪೆರ  ಬೋಡಾಯಿನ   ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಾಯ-ತಂತ್ರೊಲು  ಎಂಚಿನ  ಪಣ್ಪಿಣ  ಪರಿಜ್ನಾನೋನು  ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿ- ಮನುಷ್ಯೆರ ಸoಬಂಧೋಡು ದೇರ್ತುದು ತೋಜಾವುನು. 

ದೋಲುದ  ದೂರು  ಮದ್ದೊಲಿಡ ಸರಿಯ ?

ಪೆಟ್ಟು  ತಿನ್ಪಿ  ಸಮಾನ  ದುಕ್ಕಿಲು. ಒರಿಯಗು ಒಂತೆ ಹೆಚ್ಚ,  ಬೊಕ್ಕೊರಿಯಗು  ಚೂರು  ಕಡಿಮೆ.  ಡೋಲುಲಾ ಮದ್ದೊಲಿಲ  ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟು ತಿಂಪಿನಕುಳು.  ಆಕೆಲೆಗು  ಬಯಿದಿನ  ಕಷ್ಟ ಒಂಜೆ ತರತ.   ದೋಲುಗು ಕೋಲುದ  ಪೆಟ್ಟು.   ಮಾತೆರ್ಲಾ  ಪೆಟ್ಟು  ಪಾಡುನಕೆಳೆ, ಸೇವೆ  ಪಣ್ಡು. ಮದ್ದೊಲಿಗು ಗಾಯನದ ಸಮಯೊಡು ಬೆರೆಲಿಡು ನಯವಾದು ತಟ್ಟುವೆರು, ಬೊಟ್ಟುವೆರು, ಪೂಜುವೆರು.  ಎಡ್ಡೆ  ಸ್ವರ  ಲಕ್ಕವೆರು.    ಒರೊಗು, ಒಂಜಿರುವೆರಡ  ಪೆಟ್ಟು  ತಿಣ್ಪುನು.  

ಅಂಚಾದು, ಇರುವೆರೆನಲಾ  ದುಃಖ  ಒಂಜೆ.  ಅಕುಳು ಪೀಡಿತೆರು.  ಒರಿ ಪೀಡಿತಗು ಬೋಕ್ಕೋರಿ  ಪೀಡಿತಡ್ಡು ಏತ್  ಸಹಾಯ  ತಿಕ್ಕು  ಪಣ್ಪಿ   ಪ್ರಶ್ನೆ   ಉಂಡಾಪುಣು.   ಅಂಚಾದು ನಮಕು ಕಷ್ಟೊಗು   ಸಹಾಯ   ದೆತೊನಾಂಡ,  ತಾಕತ್ತು  ಇತ್ತಿನಕೆಳೆ ಕೈತಲ್ಪೋದು ತಿಕ್ಕೊಡು.   ತಿಕ್ಕುದು,  ನಮ್ಮ  ಕಷ್ಟೊಲೆನು ಪಣ್ದು ದೂರು  ಕೊರುಡು.   ಆಕೆಳೆಡೆಲ  ತಕ್ಕ   ಸಹಾಯ ದೆತೊನೊಡು.   ದೈಹಿಕ,  ಬೌದ್ಧಿಕ,  ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ  ಇತ್ತಿನಕೆಳೆನು  ಬೊಕ್ಕ  ಸಮಾಜೊಡು,ಅಧಿಕಾರವಲಯೊಡು  ಪ್ರಭಾವ  ಇತ್ತಿ ಜನಕುಲೆನ  ಸಂಪರ್ಕ  ಮಲ್ಪೊಡು.. ಇಂಚಿನ  ಶಕ್ತಿದಾಂತಿನಕುಳು ಏತ್ಮಟ್ಟುಗು  ಸಹಾಯ  ಕೊರುವೆರು? ಪಂಚ  ತಂತ್ರೊಡು,  ಈ ಉಪಾಯದ ಪಾತೆರೊ ಪಣ್ತೆರು:  “ಗಂತವ್ಯ  ರಾಜಸಭಾ, ದೃಷ್ಟವ್ಯ ರಾಜ ಪೂಜಿತಾ.  ಯದ್ಯಪಿ  ನ  ಭವೇದ್ ಅರ್ಥೋ, ಭವೇದ್  ಅನರ್ಥ  ಪ್ರತಿಕಾರಃ”.   ದಾಲ  ಪ್ರಯೋಜನ  ಇಜ್ಜಿಡಲಾ,  ಕಷ್ಟದ  ಸಮಯೊಗು ಕೆಲಸೋಗು ಆವೆರು.  ಇತ್ತೆದ ಸ್ಥಿತಿಟು, ‘ರಾಜಸಭಾ’ ಪನ್ನುಣ್ಡ   ಸರಕಾರಿ  ಅಧಿಕಾರ  ವಲಯ,‘ರಾಜ ಪೂಜಿತಾ’ ಪನ್ನುಣ್ಡ ನಾನಾ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಯಾ  ನಗರ ಸೇವಕ  ವರ್ಗ,  ಅಧಿಕಾರಿ  ವರ್ಗ  ಬೊಕ್ಕ  ಆಕೆಲ ಮಿತ್ರೆರು,ಇಷ್ಟೆರು  ಬೊಕ್ಕ  ಬಂಧುಜನಕುಳು. 

ಆರ್ಥ ಸಾರಂಶ

ಈ  ನುಡಿಗಟ್ಟು/ಗಾದೆನು ಉಪಮೆಯಾದು ಇಜ್ಜಾ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಡು ಪಣ್ತೆರು. ವಾಕ್ಯಾರ್ಥ ಬೋಧೆಗುನಾಲು ವಿಷಯೊಳು  ಅಗತ್ಯ.  ಆಕಾಂಕ್ಷೆ,  ಯೋಗ್ಯತೆ,  ಆಸಕ್ತಿ, ಬೊಕ್ಕ  ತಾತ್ಪರ್ಯ.  ಪನೆರ ಇತ್ತಿ ವಿಶಯೋಣು ಪನೋಡು ಇಂದುದು ಬೋಡುಂದು ಮಳ್ಪುನ ಭಾವನ ಸೂಚಕ ಶಬ್ದ ಪ್ರಯೋಗ, ಶಬ್ದದ ಭಾವನಾ ಸೂಚಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನು  ಯೋಗ್ಯತೆ  ಇಂದುದು  ಪಣ್ಪೆರು.   ಆಸಕ್ತಿ  ಪಣುಂಡ,   ಭಾವಾರ್ಥ ಸರಿಯಾದು ಗೊತ್ತಾವರೆ ಸಬುದೊಳು ಕೈತಲ್ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪೋಡು.    ಅಪಗ ಪಣ್ಪಿನಾಯನ  ಯಾ  ಬರೆಪಿನಾಯನ  ಪಾತೆರೊದ ತಾತ್ಪರ್ಯ ತಾನಾದೆಮೂಡ್ಡುಬರ್ಪುನು.

“ದೋಲು ಪೋದು ಮದ್ದೊಲಿಡ  ದೂರ್  ಪಂಡಿಲೆಕ್ಕ!”  ಡೋಲು ಬೊಕ್ಕ  ಮದ್ದೋಲಿ ಬೊಟ್ಟುದು  ವಾದನ  ಮಲ್ಪುನ   ವಾದ್ಯ  ವಿಶೇಷೊಳು.    ಸಹಾಯ  ದೆತೊನುನಾಂಡ  ಏರೆಡ ದೆತೊನುಡು? ಸಹಾಯ  ಕೊರೆರ   ಶಕ್ತಿ  ಇತ್ತಿನ ಕೆಲ ಕೈತಲ್ಪೋಲೆ ,ಸೀದ ಜನಕುಳೆನು ಅತ್ತ್. “ಸೀದಡ್ ಇತ್ತಿನಾಯನ ಸಾದಿಗ್ಬೇಲಿಗ್ಯ”  ಪಣ್ಪಿ ಪಾತೆರೊ ಉಂಡತ್ತೆ!  ಸರಲ  ಮನುಷ್ಯಗು ಪೋಡಂದೆ   ಅಡೆತಡೆ  ಮಲ್ಪುನಕುಳು  ಜಾಸ್ತಿ.  ದಿಣ್ಣದ,  ಬಣ್ಣದ, ಜೋರುದ ಜನಕುಳೆಡ  ಬಾಕಿ  ಜನಕುಳು ಪೋಡಿವೆರು.  ಕುಡೊಂಜಿ ಪಾತೆರೊ ನಮ ಹಿರಿಯೆರು  ಪಣ್ಪೆರು.  “ಆನೆಡ್ಕುಳ್ಳಿನಾಯಡ  ಸುಣ್ಣ  ಕೇಣರ ಬಲ್ಲಿ”.  ಆಕೆಲ ಪಾತೆರೊ ಸುಣ್ಣದ ಬೊಟ್ಟದಂಚ  ಸರಿ,  ಸ್ಪಷ್ಟ, ಕಡಕ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಠೋರ.   ಬಾರಿ  ನೇಲಕೆಳೆಡ, ಎತ್ತೊರುಡು ಇತ್ತಿನಕೆಳೆಡ, ತಾನ್ಮಲ್ಲಾಯಿ ಪಣ್ಡುಬೊರು,  ಗರ್ವ  ಇತ್ತಿನಕೆಲಡ  ಎಲ್ಯ ಸಾಯ   ಕೇಣಡೆ, ಆಕೆಲ ಕೈತಲ್ಪೋವಡೆ ಇಂದುದು ಕಂಚಿ ಗಂಟೆನು ಬೊಟ್ಟುದು ಪನ್ಪಿನಂಚ  ಪಣ್ತೆರು ಗಾದೆಡು ಮೂಡ್ಡು ಬರ್ಪಿನ ಒಳ  ಅರ್ಥೋಡು.

ಗಾದೆ  ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯನಾ?

ಪುರಾಣ- ಇತಿಹಾಸೊಡು ಈ ಗಾದೆಗು ಅಪವಾದಿತ್ತಿನ ಸಂಗತಿಲು ನಡತು ಪೋತುನು. ರಾಮಾಯಣೋಡು  ಸುಗ್ರೀವ-ರಾಮೆರು  ಸಮಾನ  ದುಃಖಿಳು. ರಾಮೆರು ಸುಗ್ರೀವನ  ಅಣ್ಣೆ  ವಾಲಿನು ಕೆರ್ದು ಆಯಗು  ಅಯನ  ಬುಡೆದಿರುಮೆನು ತಿಕ್ಕವುದು ಕೊರ್ಪೆರು.   ಸುಗ್ರೀವೆ  ತನ್ನ  ವಾನರ  ಸೇನೆದ ಬಲೊಟು ರಾಮನೊಟ್ಟುಗು ಲಂಕೆಗುಪೋದು ರಾವಣನ ಸೈನ್ಯೊನು  ನಾಶ  ಮಲ್ಪುವೆರು.   ರಾಮೆ  ರಾವಣಡ ಪೊರ್ಮ್ಬುದು ಆಯನು ಕೆರ್ಪೆ. 

ಇತಿಹಾಸೊಡು,  ನಮ್ಮ  ದುಂಬುದ  ದಕ್ಷಿಣ  ಜಿಲ್ಲೆಡು  (ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು ,ಕುಂಬ್ಳೆದಲ್ಪ) ರೈತೆರ  ದಂಗೆ ಆದು, ತುಂಡರಸೆರು ಒಟ್ಟುಗಾದು ಬ್ರಿಟಿಷರೆನು ಒರೊಗು ಸೋಪಾದೆರು.  ಉಳ್ಳಾಲದ  ರಾಣಿ  ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸೆರೆನು ಸೋಪಾದು, ಸೋಪಾದು ಗೋವೋಗು  ಆಕೆಳೆನು ಪಿರ ಬಲಿಪಾವೊಳು  ತನ್ನ  ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟುದ ಶಕ್ತಿಡು.

ಈ  ಉಪಮೆ  ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಗು  ಸರಿ  ತೋಜುಜಿ, ಒಂಬುಜಿ,  ಅತ್ತೆ!.  ಉಳಿಗ ಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಡು,  ಈ  ಪಾತೆರೊ  ಸರಿ  ತೋಜುನು.  ಆ  ಪದ್ಧತಿ  ಇತ್ತೆ ಪೋತುನು. ಇತ್ತೆ  ಮಾತೆರ್ಲಾ  ಸಾಮಾಜಿಕವಾದು ಸಮಾನತೆ  ಪಡೆತೆರು.  ಒಗ್ಗಟ್ಟಾತೆರು.

ಇತ್ತೆ, ಅನ್ಯಾಯೊಗು ಪೆಟ್ಟು ತಿಣ್ಪಿನಕುಳು ಒಟ್ಟಾಪೆರು.  ನ್ಯಾಯೊಗಾತ್ರ ಕಾದುವೆರು ಒಟ್ಟಾದು.  ನ್ಯಾಯಾನ್ಯಾಯದ ಪರಾಮರ್ಶೆ  ಆವನಗ ಆಕೆಲುಗು ನ್ಯಾಯಲ  ತಿಕ್ಕು.

ನಾಡ ನುಡಿತ   ಪೊಸ ಅರ್ಥ

ಇನಿ ಕೋಡೆಡು,ಒಂಜೆ ತರತ  ದೈಹಿಕ (Physical),  ಸಾಮಾಜಿಕ (Social),ತಂಬಾಕು-ಸಾರಾಯಿ  ಸೇವನೆ, ಮಾನಸಿಕ  ತೊಂದರೆ (Mental disorder),ನಿರುತ್ಸಾಯ (depression), ಇಂಚ ಮಾತ ಸಮಸ್ಯೆಳೆಡು, ನರಳುನಾ ಕೆಳೆಗು,ಅಂಚಿನನೆ   ಕಷ್ಟ  ತಿಂದು  ಪಿದಯಿ ಬಯಿದಿನಕೆಲೆನ  ಸಹಾಯ  ದೆತೊನುವೆರು.  ಸಹಾಯ  ಕೊರ್ಪಿನಕೆಳೆನ ಗುಂಪುನು   (Helpers Groups)  ಒಟ್ಟು  ಮಲ್ಪುವೆರು.   ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವ್ಯಸನದ ಕಲೆಗುಪನ್ನುಣ್ಡ  ಸಹಾಯ  ದೆತೊನುನಕೆಳೆಗು (Helpees) ಆಯಾಯ ವ್ಯಸನೊಡ್ಡು  ಕಷ್ಟ  ತಿಂದುದು ನೀಚಿದು ಬಯಿದಿನ ಕೆಲ ಗುಂಪುನು ತಯಾರು ಮಲ್ಪುವೆರು.  ಈ  ಸಹಾಯ  ಮಲ್ಪುನ  ಗುಂಪು  ಆಯಾಯ ಗುಂಪುದ ರೋಗಿನಕೆಳೆಗು,  ಸಾಂತ್ವನ  ಮಲ್ಪುವೆರು, ಅನುಕಂಪ ತೋಜವೆರು,   ಬುದ್ಧಿವಾದ  ಪಂಪೆರು, ಬೊಕ್ಕ  ಧೈರ್ಯ  ಕೊರ್ಪೆರು.   ಈ  ಕೆಲಸೊಡ್ಡು ರೋಗದಾಯಗುಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಅಪುಣು, ಅತ್ತಾಂದೆ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ರೋಗಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಸಹಾಯದ ಗುಂಪುದಕೆಳೆನ ಆರೋಗ್ಯಲಾ ನನಲಾ ಸುಧಾರಿಸಿನು.  ಇಂಚ, ಕಷ್ಟದಾಯಗು ಬೊಕ್ಕೊರಿ ಕಷ್ಟದಾಯಿ ಅಥವಾ  ಕಷ್ಟ ತಿಂತಿನಾಯಿ   ಸಹಾಯ  ಮಲ್ಪೆರ  ಸಾಧ್ಯ.

(ಪೂಮಾಲೆ  ಅಂಚೆ 7/  05.11.2016 ತೂಲೆ).

ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ವಿಶ್ವನಾಥ್, ಪುಣೆ